σύμβολα :
AKTOR ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ
Η σημερινή διαδικασία αποτελεί την πρώτη ετήσια δημοπρασία δέσμευσης χωρητικότητας στον Κάθετο Διάδρομο με το νέο εμπορικό καθεστώς
Θετικό μήνυμα για την εμπορική αξιοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου έστειλε η σημερινή ετήσια δημοπρασία δέσμευσης δυναμικότητας για την περίοδο 2026-2027, καθώς η ΔΕΠΑ Εμπορίας, σε συνεργασία με την Atlantic See LNG Trade, την κοινοπραξία του Ομίλου AKTOR και της ΔΕΠΑ Εμπορίας, συμμετείχε με επιτυχία στη διαδικασία.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η κοινοπραξία εξασφάλισε δυναμικότητα περίπου 13.000 MWh ημερησίως, που αντιστοιχεί σε περίπου 4,7 TWh σε ετήσια βάση.
Η συμμετοχή αυτή ενισχύει την εμπορική ελκυστικότητα και τη λειτουργική αποτελεσματικότητα του Κάθετου Διαδρόμου, ενώ αποτελεί σαφές μήνυμα ότι το σχήμα επιδιώκει τη σύναψη βραχυχρόνιων συμφωνιών για την τροφοδοσία της ευρύτερης περιοχής με αμερικανικό LNG πριν από το 2030.
Η στρατηγική αυτή είχε παρουσιαστεί και κατά την πρόσφατη συνέντευξη Τύπου του Διευθύνοντος Συμβούλου της Atlantic See LNG Trade, Αλέξανδρου Εξάρχου, και του προέδρου της εταιρείας, Κωνσταντίνου Ξιφαρά.
Νέο εμπορικό μοντέλο μετά τις αποτυχημένες δημοπρασίες
Η σημερινή διαδικασία αποτελεί την πρώτη ετήσια δημοπρασία δέσμευσης χωρητικότητας στον Κάθετο Διάδρομο με το νέο εμπορικό καθεστώς, το οποίο σχεδιάστηκε ώστε να αντιμετωπίσει τις αδυναμίες που οδήγησαν στη χαμηλή συμμετοχή στα προηγούμενα προϊόντα Route 1, Route 2 και Route 3.
Το νέο ετήσιο προϊόν συνοδεύεται από σημαντικά μειωμένες χρεώσεις διαμετακόμισης, αποτέλεσμα πολύμηνων διαπραγματεύσεων μεταξύ των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς της Ελλάδας, της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας, σε συνεργασία με τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Τα προηγούμενα προϊόντα δεν κατάφεραν να προσελκύσουν το αναμενόμενο ενδιαφέρον λόγω των υψηλών τελών διέλευσης, της περιορισμένης διάρκειας των συμβολαίων και της αδυναμίας δέσμευσης δυναμικότητας σε ολόκληρη τη διαδρομή.
Παραδόσεις από τον Οκτώβριο του 2026
Η δυναμικότητα που δεσμεύεται αφορά μεταφορές φυσικού αερίου από τον Οκτώβριο του 2026, με την έναρξη του νέου ευρωπαϊκού έτους αερίου 2026-2027, ενώ η πρώτη φυσική παράδοση ποσοτήτων έχει προγραμματιστεί για τις 26 Οκτωβρίου 2026.
Σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, πριν από τη δημοπρασία υπήρχαν εκτιμήσεις ότι θα μπορούσε να δεσμευθεί περίπου το 30% της διαθέσιμης δυναμικότητας των περίπου 100 GWh που προσφέρονται, με τη ΔΕΠΑ Εμπορίας και τη Bulgargaz να συγκαταλέγονται μεταξύ των βασικών ενδιαφερομένων.
Από ελληνικής πλευράς, το φυσικό αέριο εξέρχεται από το Σιδηρόκαστρο με προορισμό την Κουλάτα της Βουλγαρίας.
Περισσότερη ευελιξία για τους χρήστες
Το νέο μοντέλο δημοπρασιών δεν περιορίζεται μόνο στο ετήσιο προϊόν.
Το επόμενο διάστημα θα ακολουθήσουν μηνιαίες και τριμηνιαίες δημοπρασίες, παρέχοντας μεγαλύτερη ευελιξία στους συμμετέχοντες.
Παράλληλα, οι χρήστες αποκτούν πλέον τη δυνατότητα να δεσμεύουν δυναμικότητα σε όλα τα διασυνοριακά σημεία της διαδρομής από την Ελλάδα έως την Ουκρανία, γεγονός που βελτιώνει σημαντικά την εμπορική αξιοποίηση του διαδρόμου.
Το φυσικό αέριο που θα μεταφέρεται μέσω του Κάθετου Διαδρόμου θα προέρχεται κυρίως από αμερικανικό LNG που εισάγεται μέσω των τερματικών σταθμών της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης, ενώ συμπληρωματικές ποσότητες θα προέρχονται μέσω του αγωγού TAP.
Αναβαθμίσεις στα Βαλκάνια ενισχύουν τον διάδρομο
Καθοριστική για την ενίσχυση της μεταφορικής ικανότητας υπήρξε η ολοκλήρωση έργων αναβάθμισης του βουλγαρικού συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου, τα οποία αύξησαν τη δυναμικότητα του δικτύου κατά περίπου 50%.
Έτσι, η δυνατότητα μεταφοράς στο τμήμα Ελλάδας-Βουλγαρίας ανέρχεται πλέον σε 3,1 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως, έναντι 2,4 δισ. κυβικών μέτρων προηγουμένως.
Παράλληλα, προωθείται η επέκταση του διαδρόμου προς τη Βόρεια Μακεδονία, με το ελληνικό τμήμα να προβλέπεται να ολοκληρωθεί στα τέλη του 2026 και το αντίστοιχο έργο στη γειτονική χώρα στα τέλη του 2027.
Ενδιαφέρον για διασύνδεση έχει επίσης εκδηλωθεί από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, ενώ στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται και η σύνδεση με τη Σερβία, με στόχο ο Κάθετος Διάδρομος να εξελιχθεί στη βασική ενεργειακή αρτηρία τροφοδοσίας τόσο των ανατολικών όσο και των δυτικών Βαλκανίων.
Κρίσιμος ο ρόλος μετά το τέλος του ρωσικού αερίου
Η στρατηγική σημασία του έργου ενισχύεται ακόμη περισσότερο ενόψει της εφαρμογής της απόφασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον τερματισμό των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου από την 1η Ιανουαρίου 2028.
Υπό αυτό το νέο ενεργειακό τοπίο, ο Κάθετος Διάδρομος αναμένεται να διαδραματίσει κομβικό ρόλο στην τροφοδοσία της Νοτιοανατολικής και Ανατολικής Ευρώπης με εναλλακτικές πηγές φυσικού αερίου, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με πληροφορίες, η κοινοπραξία εξασφάλισε δυναμικότητα περίπου 13.000 MWh ημερησίως, που αντιστοιχεί σε περίπου 4,7 TWh σε ετήσια βάση.
Η συμμετοχή αυτή ενισχύει την εμπορική ελκυστικότητα και τη λειτουργική αποτελεσματικότητα του Κάθετου Διαδρόμου, ενώ αποτελεί σαφές μήνυμα ότι το σχήμα επιδιώκει τη σύναψη βραχυχρόνιων συμφωνιών για την τροφοδοσία της ευρύτερης περιοχής με αμερικανικό LNG πριν από το 2030.
Η στρατηγική αυτή είχε παρουσιαστεί και κατά την πρόσφατη συνέντευξη Τύπου του Διευθύνοντος Συμβούλου της Atlantic See LNG Trade, Αλέξανδρου Εξάρχου, και του προέδρου της εταιρείας, Κωνσταντίνου Ξιφαρά.
Νέο εμπορικό μοντέλο μετά τις αποτυχημένες δημοπρασίες
Η σημερινή διαδικασία αποτελεί την πρώτη ετήσια δημοπρασία δέσμευσης χωρητικότητας στον Κάθετο Διάδρομο με το νέο εμπορικό καθεστώς, το οποίο σχεδιάστηκε ώστε να αντιμετωπίσει τις αδυναμίες που οδήγησαν στη χαμηλή συμμετοχή στα προηγούμενα προϊόντα Route 1, Route 2 και Route 3.
Το νέο ετήσιο προϊόν συνοδεύεται από σημαντικά μειωμένες χρεώσεις διαμετακόμισης, αποτέλεσμα πολύμηνων διαπραγματεύσεων μεταξύ των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς της Ελλάδας, της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας, σε συνεργασία με τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Τα προηγούμενα προϊόντα δεν κατάφεραν να προσελκύσουν το αναμενόμενο ενδιαφέρον λόγω των υψηλών τελών διέλευσης, της περιορισμένης διάρκειας των συμβολαίων και της αδυναμίας δέσμευσης δυναμικότητας σε ολόκληρη τη διαδρομή.
Παραδόσεις από τον Οκτώβριο του 2026
Η δυναμικότητα που δεσμεύεται αφορά μεταφορές φυσικού αερίου από τον Οκτώβριο του 2026, με την έναρξη του νέου ευρωπαϊκού έτους αερίου 2026-2027, ενώ η πρώτη φυσική παράδοση ποσοτήτων έχει προγραμματιστεί για τις 26 Οκτωβρίου 2026.
Σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, πριν από τη δημοπρασία υπήρχαν εκτιμήσεις ότι θα μπορούσε να δεσμευθεί περίπου το 30% της διαθέσιμης δυναμικότητας των περίπου 100 GWh που προσφέρονται, με τη ΔΕΠΑ Εμπορίας και τη Bulgargaz να συγκαταλέγονται μεταξύ των βασικών ενδιαφερομένων.
Από ελληνικής πλευράς, το φυσικό αέριο εξέρχεται από το Σιδηρόκαστρο με προορισμό την Κουλάτα της Βουλγαρίας.
Περισσότερη ευελιξία για τους χρήστες
Το νέο μοντέλο δημοπρασιών δεν περιορίζεται μόνο στο ετήσιο προϊόν.
Το επόμενο διάστημα θα ακολουθήσουν μηνιαίες και τριμηνιαίες δημοπρασίες, παρέχοντας μεγαλύτερη ευελιξία στους συμμετέχοντες.
Παράλληλα, οι χρήστες αποκτούν πλέον τη δυνατότητα να δεσμεύουν δυναμικότητα σε όλα τα διασυνοριακά σημεία της διαδρομής από την Ελλάδα έως την Ουκρανία, γεγονός που βελτιώνει σημαντικά την εμπορική αξιοποίηση του διαδρόμου.
Το φυσικό αέριο που θα μεταφέρεται μέσω του Κάθετου Διαδρόμου θα προέρχεται κυρίως από αμερικανικό LNG που εισάγεται μέσω των τερματικών σταθμών της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης, ενώ συμπληρωματικές ποσότητες θα προέρχονται μέσω του αγωγού TAP.
Αναβαθμίσεις στα Βαλκάνια ενισχύουν τον διάδρομο
Καθοριστική για την ενίσχυση της μεταφορικής ικανότητας υπήρξε η ολοκλήρωση έργων αναβάθμισης του βουλγαρικού συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου, τα οποία αύξησαν τη δυναμικότητα του δικτύου κατά περίπου 50%.
Έτσι, η δυνατότητα μεταφοράς στο τμήμα Ελλάδας-Βουλγαρίας ανέρχεται πλέον σε 3,1 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως, έναντι 2,4 δισ. κυβικών μέτρων προηγουμένως.
Παράλληλα, προωθείται η επέκταση του διαδρόμου προς τη Βόρεια Μακεδονία, με το ελληνικό τμήμα να προβλέπεται να ολοκληρωθεί στα τέλη του 2026 και το αντίστοιχο έργο στη γειτονική χώρα στα τέλη του 2027.
Ενδιαφέρον για διασύνδεση έχει επίσης εκδηλωθεί από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, ενώ στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται και η σύνδεση με τη Σερβία, με στόχο ο Κάθετος Διάδρομος να εξελιχθεί στη βασική ενεργειακή αρτηρία τροφοδοσίας τόσο των ανατολικών όσο και των δυτικών Βαλκανίων.
Κρίσιμος ο ρόλος μετά το τέλος του ρωσικού αερίου
Η στρατηγική σημασία του έργου ενισχύεται ακόμη περισσότερο ενόψει της εφαρμογής της απόφασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον τερματισμό των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου από την 1η Ιανουαρίου 2028.
Υπό αυτό το νέο ενεργειακό τοπίο, ο Κάθετος Διάδρομος αναμένεται να διαδραματίσει κομβικό ρόλο στην τροφοδοσία της Νοτιοανατολικής και Ανατολικής Ευρώπης με εναλλακτικές πηγές φυσικού αερίου, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών